Οι άνθρωποι. Πάντα με ενδιέφερε τι συμβαίνει όταν κλείνει η πόρτα ενός σπιτιού και οι ένοικοί του παύουν να είναι το ευτυχισμένο ζευγάρι που χαιρετάμε στο ασανσέρ. Με ενδιαφέρουν ιδιαίτερα όσα συμβαίνουν πίσω από την ευπρεπή εικόνα μιας σχέσης.
Μήπως κάποιος δίπλα μας έχει αποκρύψει τα δυσάρεστα; Δεν με ενδιέφερε να γράψω για εξαιρετικούς ανθρώπους σε εξαιρετικές συνθήκες. Οι συνηθισμένοι άνθρωποι, όταν βρεθούν αντιμέτωποι με τον εαυτό τους, προσφέρουν ήδη αρκετό δράμα. Να εξερευνήσω ,λοιπόν , τα μυστικά που κρύβουμε από τους άλλους, όσο και εκείνα που αποκρύπτουμε από τον εαυτό μας για να συνεχίζουμε τη ζωή μας.
Σε δυσκόλεψε κάτι κατά τη σκηνοθεσία της παράστασης;
Ναι. Να πείσω τον συγγραφέα να αφήσει ήσυχο τον σκηνοθέτη !(Γέλιο)
Είχαν και οι δύο πολύ ισχυρή προσωπικότητα, μα ο συγγραφέας αφόρητος τύπος! Είχε άποψη για τα πάντα, επέμενε πως κάθε του λέξη ήταν απαραίτητη και, το χειρότερο, δεν μπορούσα ούτε να τον απολύσω. Όταν γράφεις κάτι, νομίζεις ότι το έχεις υπό έλεγχο. Οι ήρωές σου κάνουν ό,τι τους πεις. Δεν έχουν αντιρρήσεις. Μετά μπαίνεις σε μια αίθουσα προβών και ανακαλύπτεις ότι τίποτα δεν σου ανήκει πια. Ο συγγραφέας αγαπά τις λέξεις του.
Ο σκηνοθέτης οφείλει, όταν χρειάζεται, να τις δολοφονεί εν ψυχρώ.Η σκηνοθεσία ενός δικού σου έργου είναι κάτι σαν να κάνεις ψυχανάλυση στον εαυτό σου και να πληρώνεις κι από πάνω! Πέρα από αυτή την ομαλή συνεργασία των δύο ρόλων μου, οι δυσκολίες μου ήταν : Να μην κάνω το έργο πιο ευγενικό από όσο είναι και ταυτόχρονα να αφαιρέσω ό,τι περίσσευε, να κρατήσω την ένταση χωρίς να καταφύγω στις εύκολες λύσεις. Να μην εξαντλήσω τη σκηνοθεσία στο κείμενο ,γιατί οι λέξεις ψεύδονται κιόλας, ενώ το σώμα ως λιγότερο διπλωματικό προδίδει και προσπάθησα να αφήσω χώρο σε αυτή την "προδοσία". Τέλος, να αντισταθώ στον πειρασμό να τα εξηγήσω όλα. Έχω την αίσθηση πως η υπερβολική εξήγηση είναι μια κάπως αγενής συμπεριφορά απέναντι στη νοημοσύνη του θεατή.
Ποιο είναι το μήνυμα που θέλεις να περάσεις στον θεατή μέσα από το έργο σου;
Δεν έχω ιδιαίτερη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους που θέλουν να περάσουν μηνύματα. Συνήθως καταλήγουν να μας κάνουν κήρυγμα. Κι εγώ πηγαίνω στο θέατρο για να αποφύγω ακριβώς αυτό. Οπότε δεν φιλοδοξώ να διδάξω κανέναν. Ακόμα και να φιλοδοξώ, δε θα το ονοματίσω, γιατί εμπιστεύομαι απόλυτα τον θεατή και το κριτήριό του. Μου απαγορεύω να του υποδείξω τι μήνυμα να πάρει ο θεατής φεύγοντας και αν πράγματι εμπιστεύομαι το έργο μου, ας είναι τόσο αξιόλογο, ώστε το καταφέρει από μόνο του.
Πόσο απαιτητική ήταν η μεταφορά του έργου στη σκηνή και πώς ήταν η συνεργασία σου με την ηθοποιό Νεκτάρια Παναγιωτοπούλου;
Δεν με ενδιαφέρει να βλέπω στη σκηνή έναν ηθοποιό να επιδεικνύει το ταλέντο του. Με ενδιαφέρει να βλέπω έναν άνθρωπο να δυσκολεύεται να υπάρξει. Αυτό αναζητήσαμε και με τη Νεκτάρια Παναγιωτοπούλου. Και η Νεκτάρια αντιμετώπισε αυτή τον ρόλο με σοβαρότητα και ευαισθησία. Δεν χρειάστηκε να συμφωνούμε σε όλα. Ευτυχώς. Θα ανησυχούσα αν συνέβαινε.
Η Νεκτάρια δεν αρκέστηκε να ερμηνεύσει τη Μάργκι, αλλά τόλμησε να την αμφισβητήσει, να αναζητήσει ακόμη και όσα εγώ δεν γνώριζα ότι είχα γράψει και να προσπαθήσει όχι απλώς να δείξει τι αισθάνεται ο χαρακτήρας, αλλά να καταλάβει γιατί το αισθάνεται. Η Νεκτάρια έφερε αυτήν τη δημιουργική ευαισθησία στη διαδικασία. Προσπαθήσαμε να προσεγγίσουμε τη Μάργκι όχι σαν έναν χαρακτήρα που πρέπει να εξηγηθεί, αλλά σαν έναν άνθρωπο που έχει το δικαίωμα να παραμένει ακόμα και ακατανόητος σε ορισμένα σημεία .Η συνεργασία μου με τη Νεκτάρια ήταν ένα ακριβό δώρο και την ευχαριστώ από καρδιάς !
Πόσο εύκολη πιστεύεις πως είναι η επικοινωνία μέσα σε μια σχέση;
Η επικοινωνία είναι πανεύκολη υπόθεση. Αρκεί να μη συμμετέχει και δεύτερος άνθρωπος. Μόλις εμφανιστεί και δεύτερος άνθρωπος, αρχίζουν τα προβλήματα.(Γέλιο)
Η επικοινωνία είναι εύκολη και δύσκολη μαζί. Πιστεύω πως όλα κρίνονται στην αφετηρία. Αν ξεκινήσεις μια συζήτηση έχοντας στο μυαλό σου αποκλειστικά τη δική σου οπτική, δεν επικοινωνείς. Εκφωνείς λόγο. Αν όμως έχεις φροντίσει, ήδη από την αφετηρία, να χωρέσεις και την οπτική του άλλου, τότε κάτι μπορεί να καταφέρεις. Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε μια σχεδόν ερωτική σχέση με το δίκιο μας. Το λατρεύουμε, το κανακεύουμε, το υπερασπιζόμαστε. Κι ο άλλος, από την απέναντι πλευρά, έχει την ίδια ακριβώς πεποίθηση. Και δεν έχουμε διάλογο. Έχουμε δύο παράλληλους μονολόγους μέχρι που κάποτε θα μας οδηγήσουν στη σύγκρουση ή στην απομάκρυνση.
Υπάρχει όμως μια σοβαρή διάκριση, κι αυτή βρίσκεται και στον πυρήνα της «Μάργκι». Άλλο η δυσκολία επικοινωνίας και άλλο η κακοποίηση. Η κακοποίηση δεν είναι μια παρεξήγηση που ξέφυγε από τον έλεγχο ούτε μια συζήτηση που πήρε άσχημη τροπή. Η κακοποίηση δεν είναι πρόβλημα επικοινωνίας. Είναι πρόβλημα εξουσίας. Δεν προκύπτει επειδή δύο άνθρωποι δεν βρήκαν τις κατάλληλες λέξεις και ούτε θεραπεύεται επειδή εκείνος που κακοποιείται θα εξηγήσει καλύτερα τον πόνο του.
Σε μια υγιή σχέση η επικοινωνία προϋποθέτει δύο ανθρώπους που αναγνωρίζουν ο ένας την ελευθερία του άλλου. Στην κακοποίηση αυτή η ισορροπία έχει ήδη καταργηθεί. Ο ένας δεν προσπαθεί να καταλάβει τον άλλον. Προσπαθεί να τον ελέγξει. Δεν είναι πια αδυναμία συνεννόησης. Άρα η ουσιαστική επικοινωνία δεν αρχίζει από την ικανότητα να μιλάς, αλλά από την ελευθερία να μιλάς.
Ποιο πιστεύεις πως είναι το μυστικό για την πραγματική ευτυχία;
Αν το γνώριζα, λέτε να έγραφα ποίηση και θεατρικά έργα; (Γέλιο)
Αν και δεν πιστεύω και ιδιαίτερα στην πραγματική ευτυχία. Η λέξη μού φαίνεται υπερβολική. Έχω γνωρίσει ανθρώπους που δήλωναν ευτυχισμένοι και φοβούνταν ακόμη και να μείνουν μόνοι τους ένα βράδυ. Πάντως κι αν υπάρχει, μετά βεβαιότητος δεν είναι κάτι σπουδαίο. Είναι πολύ πιο ταπεινή υπόθεση. Μια καλή κουβέντα, να ξυπνάς, να γελάς , να απολαμβάνεις την μοναξιά σου, ένας άνθρωπος που χαίρεται πραγματικά όταν σε βλέπει. Αυτά. Τα υπόλοιπα είναι για τις διαφημίσεις.
Εγώ πιστεύω στην ισορροπία. Το μυστικό της ισορροπίας θέλω, όχι της ευτυχίας. Αυτή είναι η δύσκολη υπόθεση και κάπως παράτολμη, αν σκεφτεί κανείς από τι υλικά είμαστε φτιαγμένοι. Ένα μάτσο φόβοι, επιθυμίες, παρελθόντα, όνειρα , απωθημένα, αντιφάσεις.
Και άντε όλα αυτά να τα ισορροπήσεις πάνω στο τεντωμένο σκοινί της ζωής χωρίς να γκρεμίσουν το ένα το άλλο. Και το δυστύχημα ; Εμείς δεν είμαστε μόνο οι ακροβάτες. Είμαστε και το σκοινί. Και, τις περισσότερες φορές, εκείνοι που το κουνάνε.
Έχεις κάποια επόμενα επαγγελματικά σχέδια;
Δεν κάνω σχέδια. Μπορεί να είναι δειλία αυτό. Δεν έχω καμία αντίρρηση να το παραδεχτώ. Μπορεί όμως να είναι και μια μορφή ελευθερίας που δεν έχω ακόμη καταφέρει να ονομάσω. Το σχέδιο είναι πολύ σοβαρή υπόθεση. Έχει κάτι το αυστηρό. Απαιτεί πρόγραμμα, φιλοδοξία, αφοσίωση. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν έχω επιθυμίες. Δεν θέλω όμως να τις μετατρέπω όλες σε υποχρεώσεις.
Αφήστε που ένα σχέδιο, όσο αθώο κι αν φαίνεται στην αρχή, κουβαλάει πάντα μια προσδοκία. Θα το πετύχω; Δεν θα το πετύχω; Θα προσλάβω έναν εσωτερικό εξεταστή -σαμποτέρ να βαθμολογεί την απόδοσή μου;! Ενώ η επιθυμία είναι πιο ροκ κατάσταση. Ανυπάκουη, δε δίνει λογαριασμό σε κανέναν, δεν τηρεί ωράριο και δεν έχει την παραμικρή υποχρέωση να πραγματοποιηθεί.
Οπότε μπορώ να σας πω με απόλυτη ειλικρίνεια ότι επαγγελματικά σχέδια δεν έχω κανένα. Επιθυμίες όμως έχω πολλές και ανίατες, με την πιο αθεράπευτη , να ζήσω κάποτε σε ένα βουνό με δυο τρεις κότες να σουλατσάρουν το πρωί στην αυλή. Αν και, τώρα που το σκέφτομαι, αυτή η ιστορία με το βουνό και τις κότες αρχίζει επικίνδυνα να μοιάζει με σχέδιο.(Γέλιο)
Επιμέλεια Γιάννης Σεβαστίκογλου
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου