Όμως όπως λέει πολύ έξυπνα στο έργο (Κείμενο & Δραματουργία: Anka Herbut): «Η Ανθρωπότητα δεν απειλείται από τις μηχανές, μπορεί να αυτοκαταστραφεί μια χαρά κι από μόνη της!!!». Για να απαντήσει ετοιμόλογα ο πολέμιος: «…να αυτοκαταστραφεί ΜΕΣΑ από τις μηχανές, μέσω/δια των μηχανών».
Σίγουρα οι μηχανές δεν έχουν και δεν μπορούν να αναπτύξουν «συνείδηση» ανάλογη με τις πολλαπλές διαστρωματώσεις (συνειδητές και υποσυνείδητες) της περίπλοκης ανθρώπινης νόησης. Το αιλουροειδές/πιθηκοειδές με τον «ερπετοειδή εγκέφαλο», τα πολλαπλά απωθημένα/ανικανοποίητα, τις ενοχές, τις μεταθέσεις, τις εξιδανικεύσεις, τις παντοειδείς απόπειρες φυγής από το «εδώ και τώρα» όλων των άλλων ζωντανών δεν μπορεί, δεν γίνεται να «αντιγραφεί» με μηχανικό τρόπο, για τον απλούστατο λόγο ότι τού πήρε εκατομμύρια χρόνια μέχρι να εξελιχθεί (σύμφωνα με τον Δαρβίνο πάντα).
Ακόμα κι εάν είναι «ουράνια» ή «μη-γήινη» η καταγωγή του, παραμένει ατελές, θνητό, περίτρομο, επίφοβο, ανασφαλές… βιώνει διαρκώς την υπαρξιακή αγωνία τού επικείμενου θανάτου (που τον εξομοιώνει στην περιορισμένη λογική του με πλήρη αφανισμό/εξόντωση και όχι ως πέρασμα σε μια άλλη διάσταση έξω από το βεληνεκές των περιορισμένων χθόνιων αισθήσεών του).
Οι μηχανές είναι εργαλεία. Με την πυρηνική ενέργεια μπορεί να δώσεις ρεύμα και ζεστασιά, καθαρό νερό και υγιεινή τροφή σε δισεκατομμύρια ανθρώπους, μπορείς όμως να καταστρέψεις δύο τουλάχιστον πόλεις (όπως η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι). Στις αναπτυσσόμενες χώρες προσφέρουν οι υπεραναπτυγμένες πυρηνική τεχνολογία με τον όρο να θάψουν τα επικίνδυνα κατάλοιπά τους σε ξένο έδαφος.
Το θέμα δεν είναι η Τεχνολογία, αλλά η Ανθρωπότητα, η Συλλογική Συνειδητότητα. Αυτό ήταν και το θέμα τής διπλωματικής μου εργασίας στο Ε.Μ.Π. (Integrated master).
Η παράσταση κατάφερε να μεταδώσει αυτό το κλίμα τής διαρκούς αγωνίας που ταλαιπωρεί από καταβολής κόσμου την ταλαίπωρη Ανθρωπότητα. Κατατρύχεται από δύο τουλάχιστον αντίρροπες δυνάμεις: την ορμή προς το πάνω, προς την απελευθέρωση από την αρχετυπική Τύχη και από την πανάρχαια Αδράστεια/Ανάγκη («ανάγκα και θεοί πείθονται) αφ’ ενός και από την πτωτική γήινη ανασφάλεια, η οποία δίκην βαρύτητας υπονομεύει κάθε απόπειρα τού συμβολικού Ίκαρου να πετάξει προς τον Ήλιο τής Δικαιοσύνης (με τεχνητά φτερά βεβαίως).
Αυτό είναι – κατά την ταπεινή μου γνώμη – και η Τεχνολογία σήμερα: κέρινα ομοιώματα φτερών, που αναπόφευκτα θα λιώσουν. Δεν μας προδίδει κανένα εργαλείο, όταν εμείς που το σχεδιάσαμε και το κατευθύνουμε προς ένα σκοπό δεν ξέρουμε πώς να το χειριστούμε αποτελεσματικά ή πώς να το σχεδιάσουμε εργονομικά (ομιλώ ως διπλωματούχος μηχανολόγος μηχανικός).
Δεν είναι λογικό να δαιμονοποιούμε το μαχαίρι ή το βέλος. Δεν μπήχτηκαν αυτοβούλως στη σάρκα τού συνανθρώπου μας (το εάν το θύμα είναι φίλος ή εχθρός είναι θέμα οπτικής, προοπτικής, συγχρονικότητας). Γράφω συχνά πως «κάθε πόλεμος ΕΜΦΥΛΙΟΣ είναι, γιατί όλοι οι άνθρωποι είμαστε αδέλφια, αφού ανήκουμε στο ίδιο είδος και μοιραζόμαστε αναπόφευκτα την ίδια καταγωγή».
Όσον αφορά την παράσταση τώρα, τα υπέρ και τα κατά:
1. Στα υπέρ: ο ρυθμός, η όψις, η παραστατικότητα, το πλούσιο λεκτικό κείμενο, τα ιδιαίτερα εύγλωττα παραγλωσσικά σημεία, η ταυτόχρονη κινηματογράφηση, το περιστρεφόμενο σκηνικό, η συμβολή δισδιάστατων και τρισδιάστατων εκδοχών τού ιδίου ζωντανού δρωμένου….
2. Στα υπέρ συγκαταλέγεται και η διαπολιτισμικότητα/διαγλωσσικότητα. Ακούμε Λετονικά, αγγλικά, λιθουανικά και κινέζικα με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους.
3. Επίσης, στα υπέρ συγκαταλέγεται το masterclass με τον Łukasz Twarkοwski: 17 Οκτωβρίου 2026: 16:00-18:00
4. Στα κατά: ο εκκωφαντικός ήχος (το ακραίων αντιθέσεων «ηχητικό τοπίο»), οι άκαιρες επαναλήψεις και η τεράστια διάρκεια τού όλου θεάματος-ακροάματος. Οι 3 ώρες και 40 λεπτά (με διάλειμμα) θα μπορούσαν κάλλιστα να γίνουν 2 ώρες χωρίς διάλειμμα.
Συνολικά, ήταν μια άκρως ενδιαφέρουσα διαλογιστική εμπειρία, που αντανακλά τον σύγχρονο προβληματισμό για την Βιοηθική και για τον Πολιτικό έλεγχο τής όποιας τεχνολογικής καινοτομίας προκειμένου να μην απειληθούν τα αδιαπραγμάτευτα Ανθρώπινα Δικαιώματα και να μην κινδυνεύσει η ίδια η Δημοκρατία μας.
Μόνον με παράλληλη ενίσχυση τού σύγχρονου Διαφωτισμού, μόνον με οικολογικά-φιλάνθρωπα-φιλοζωικά ουμανιστικά ιδανικά μπορούμε να αποφύγουμε σκοταδισμούς, πολιτισμικές παλινδρομήσεις, απολυταρχικά-φασιστικά καθεστώτα…
Ότι «ο καιρός γαρ εγγύς» για κοσμογονικές τεχνολογικές αλλαγές είναι πασιφανές και αδιαμφισβήτητο. Το πώς θα δράσουμε είναι το θέμα.
Προτείνω να μην περιμένουμε τόσο αργά που η όποια αντίδραση να είναι μονόδρομος. Έχουμε τον απαραίτητο χρόνο να συζητήσουμε, να διαλογιστούμε, να θεσπίσουμε ασφαλιστικές δικλείδες και να ευνοήσουμε τον ΔΙΑΛΟΓΟ…
Άκρως ενδιαφέρουσα πρωτοποριακή παράσταση, που εμπεριέχει δικαίως το στοιχείο τού πειραματισμού. Με τις όποιες κριτικές επιφυλάξεις, για το Ανώτερο Καλό όλων βεβαίως, πάντα…
Γράφει ο Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου