Είδαμε την "Ήμερη - Η Ανατομία μιας Πτώσης", σε μια τελεστική δραματοποίηση στο Θέατρο Θησείον

 Η «Ήμερη» είναι σαν τον «Ηλίθιο» τού Ντοστογιέφσκι: είναι τόσο αθώα κι απονήρευτη σαν άγγελος που μόλις προσγειώθηκε στη γη.

Συνηθισμένη στα ουράνια αιθερικά βασίλεια και στον τέλεια γεωμετρημένο νεοπλατωνικό «Κόσμο των Ιδεών» δεν ανέχεται μήτε στον εαυτό της μήτε στους άλλους ο,τιδήποτε υστερόβουλο. Δεν είναι υπολογίστρια. Είναι ανιδιοτελής, αυτοθυσιαστική, τελειομανής, απαιτητική, αυστηρή, απόλυτη (σαν την ιψενική Έντα Γκάμπλερ, σαν την στριντμπεργκική Δεσποινίδα Ζυλί). Και οι τρεις αυτοκτονούν γιατί δεν θέλουν να διαφθαρούν, αρνούνται να συνθηκολογήσουν. Το συμβατικό κοινωνικό παιχνίδι δεν τις ενδιαφέρει. Παίζουν λίγο με το

Τυχαίο, δοκιμάζονται ανάμεσα στις Συμπληγάδες τής Αδράστειας και της Νεμέσεως, αλλά το βασικότερο είναι πως ΔΕΝ ΣΥΓΧΩΡΟΥΝ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΑΣΤΡΑΤΗΜΑ ΤΗΣ ΈΚΠΤΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ.

Αυτή η νοσταλγία συνέχει τα τραγικά πρόσωπα που ζουν το επίγειο δράμα ως Κοιλάδα των Δακρύων, ως εξορία, ως φυλακή, ως τιμωρία και βιάζονται να αποδράσουν…

Αριστοτεχνική διασκευή, απολύτως τελετουργική δραματουργική επεξεργασία τού κλασικού πλέον κειμένου.

Η μπρεχτική χρήση τού σκηνικού χώρου προσθέτει μία επικότητα στο όλο συνδημιούργημα. Η αμφίπλευρη τοποθέτηση των θεατών τους εντάσσει στην ιδιότυπη σκηνική αρένα.

Μια ασυμβίβαστη γυναίκα που αυτοκτονεί και μια άλλη εκδοχή τού ντοστογιεφσκικού «Ηλιθίου», αθώοι αμφότεροι, εκδικούνται τον εαυτό τους αφού δεν είναι τόσο κακοί ώστε να εκδικηθούν την κοινωνία στο σύνολό της για τις παντοειδείς κακοποιήσεις-κατηγόριες-συκοφαντίες- τιμωρίες που υπέστησαν χωρίς να φταίνε.

Εκείνος πληρώνει ακριβά τον οίκτο του για ένα ανήμπορο φτωχό γερόντιο και εκείνη δεν δέχεται το σκοτεινό στοιχείο μέσα της, αποδρά προς το Φώς, το άπλετο, το Ανέσπερο. Διψάνε οι ψυχές τους για α-

Λήθεια, για ομορφιά, νοσταλγούν την ουράνια Εστία-Ιθάκη τους. Συνταρακτική νουβέλα, παράσταση που σου κόβει την ανάσα.

Διαβάζουμε στο Δελτίο Τύπου: «Η θεατρική διασκευή στηρίχθηκε στην απόδοση του Γιάννη Νταλιάνη από την αγγλική έκδοση Fyodor Dostoevsky A Gentle Creature and Other Stories (Oxford). Οι διαλογικές σκηνές έχουν προκύψει και από αυτοσχεδιασμούς πάνω στις αφηγηματικές περιγραφές. Υπάρχουν σκόπιμες αυτοαναφορές, ενώ έχει ενσωματωθεί πολύτιμο υλικό από τα έργα: Έγκλημα κ Τιμωρία, Οι Φτωχοί, Νιετόσκα Νιεζβάνοβα, Μια αξιοθρήνητη ιστορία, Η γυναίκα ενός άλλου και ο άντρας κάτω από το κρεβάτι κ.ά.».

Γνώση, μεράκι, επιμονή, υπομονή, σύστημα, μέθοδος, οργάνωση, ελευθερία έκφρασης σε συνδυασμό με αυστηρή πειθαρχία στο συλλογικό όραμα: αυτά είναι μόνο μερικά από τα μυστικά τής θεατρικής επιτυχίας που επιβραβεύεται από τους απαιτητικούς, μυημένους επαρκείς θεατές-αναγνώστες. Ουδεμία σχέσις με τις τηλεοπτικές ευκολίες… παντός τύπου.

Ένα είδος καλλιτεχνικό-λογοτεχνικό υπάρχει: η καβαφική «ποιότητα», που την αναζητούμε «με βλάβην τής υγείας μας και τα παρόμοια», όπως γράφει ο επίσης ψυχοδίφης Τσέχωφ στις μονολογικές αλλά παγκόσμιες «Βλαβερές συνέπειες τού καπνού».

Ο Ντοστογιέφσκι δεν έγραψε για το θέατρο όπως ο Τσέχωφ. Μπορεί και να το περιφρονούσε. Σίγουρα ήταν έξω από τη στόχευση, από την συγγραφική του πνευματική πρόθεση. Αμφότεροι όμως θα παίζονται για πάντα, όσο ο άνθρωπος δεν εξελίσσεται ομόρρυθμα με την τεχνολογική επιστήμη του…

Γράφει ο ποιητής, θεατρολόγος, μεταφρασεολόγος και κριτικός

Κωνσταντίνος Μπούρας.

Σχόλια